Μοσχάρια «κλασσικής καλλιέργειας» στην Ημαθία.

Μοσχάρια που εκτρέφονται ακούγοντας κλασσική μουσική και έχουν άρωμα ρίγανης, δυόσμου και βασιλικού.

 Και όμως κανένα από τα δύο αυτά στοιχεία δεν είναι ο «άσσος» που έχουν στο μανίκι τους τα αδέρφια Κουτσιώφτη από το Μακρυχώρι Ημαθίας,καθώς το στοιχείο που διαφοροποιεί τα μοσχάρια τους είναι η φυσική παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος  αυξημένο σε Ω3 λιπαρά και το εξαιρετικό άρωμα που είναι αποτέλεσμα των μπαχαρικών.

Η εναλλακτική αυτή εκτροφή των μοσχαριών είναι αποτέλεσμα μιας διετούς έρευνας που διεξήγαγε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με την Κτηνιατρική του Σχολή έπειτα από αίτημα των ιδιοκτητών της φάρμας, οι οποίοι έχοντας καταλάβει την αξία του διαφοροποιημένου προϊόντος στην αγορά από τη μία και διαπιστώνοντας από την άλλη μια «καχυποψία» του αγοραστικού κοινού απέναντι στο μοσχαρίσιο κρέας-άλλωστε την περίοδο του 2008 που

Αγροτικές Οργανώσεις: ρόλος-κλειδί στην ανάπτυξη καινοτομιών.

Ο ζωτικής σημασίας ρόλος που διαδραματίζουν οι αγροτικές οργανώσεις στο πεδίο των αλλαγών και των καινοτομιών γίνεται κατανοητός αν ληφθούν υπόψη οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται από αυτές τις οργανώσεις, τη στιγμή μάλιστα που η ιδέα της καινοτομίας βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των συζητήσεων για την παγκόσμια ανάπτυξη.

Παραδοσιακά οι αγρότες έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της καινοτομίας όντας πολυμήχανοι στην επίλυση των προβλημάτων τους.

Παραδοσιακά οι αγρότες έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της καινοτομίας μιας και τους διακατέχει η ικανότητα να βρίσκουν και να υιοθετούν τεχνικές και οικονομικές λύσεις στα προβλήματά τους. Για να συνεχιστεί όμως αυτός ο πρωταγωνιστικός ρόλος και να μεγιστοποιηθούν τα αποτελέσματα της καινοτομίας για την κοινωνία, κρίνεται απαραίτητη η «καλλιέργεια» ευνοϊκών γι’ αυτούς συνθηκών αλλά και η συστηματική τους οργάνωση. Κι αυτό γιατί η οργανωμένη δράση αφενός προωθεί τον εσωτερικό διάλογο αφετέρου αποτελεί τον κεντρικό φορέα που χειρίζεται  τις διαπραγματεύσεις με τις αγροτικές και επαρχιακές κοινότητες.

Η γεωργία της Μεσογείου και η μέχρι τώρα καινοτομική της δραστηριότητα

Σήμερα λόγω των πιέσεων που ασκούνται στη γεωργία της Μεσογείου και λόγω της φαινόμενου της δυαδικότητάς της (με τις μισές εκμεταλλεύσεις να βρίσκονται σε ανάπτυξη και τις υπόλοιπες μισές να χρίζουν ενίσχυσης) αρκετοί τοπικοί παραγωγοί «αναγκάζονται» να καινοτομούν συνεχώς, πράγμα όμως που πολλές φορές τους οδηγεί στο να ανταποκρίνονται σε κίνητρα με αρνητικό τελικά αντίκτυπο. Σε τέτοιες αρνητικές προκλήσεις στρέφονται οι παραγωγοί ,για παράδειγμα, όταν παράγουν περισσότερο από συγκεκριμένες κατηγορίες δημιουργώντας ανισότητες στη διάθεση τροφίμων, ή όταν υιοθετούν πρακτικές απλά και μόνο λόγω του έντονου ανταγωνισμού από τους εισαγωγείς τροφίμων.

Παρόλο όμως που οι γειτονικές στη Μεσόγειο χώρες, και κυρίως οι χώρες της Ευρώπης, σημειώνουν πρόοδο στην καινοτομική ανάπτυξη και υιοθέτηση ,και παρόλο που το αντικείμενο πολλών ερευνών αφορά τους αγρότες (προσαρμογή της γεωργίας στην κλιματική αλλαγή, αειφόρος διαχείριση των υδάτων, ποιότητα, ιχνηλασιμότητα και ασφάλεια των τροφίμων) οι μικροί παραγωγοί και γενικά ο αγροτικός κόσμος , και ιδιαίτερα της νότιας Μεσογείου, συχνά δεν βρίσκουν πρόσβαση στις κατακτήσεις της καινοτομίας.

 Αντίθετα όμως, οι αγροτικές κοινωνικές τάξεις που έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε τέτοιες γνώσεις είναι πιο πιθανό να ωθούνται στην καινοτομία , δεδομένου πως ανταποκρινόμενοι σε ελκυστικά κίνητρα επωφελούνται και από την εκμετάλλευση ευκαιριών που προσφέρει το ίδιο το περιβάλλον και οι αλλαγές που συντελούνται σε αυτό. Τέτοιες αλλαγές μπορούν να θεωρηθούν οι νέες διέξοδοι για τη συντήρηση οικονομικά βιώσιμων καλλιεργειών, η ενίσχυση των σχέσεων συνεργασίας στην πρωτογενή παραγωγή, οι νέες βιοτεχνολογίες κ.ά.

Απαραίτητα προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας η οργανωμένη δραστηριότητα των αγροτών

Πολυεπίπεδη η συμβολή των αγροτικών συνεταιρισμών στη διάδοση της καινοτομικής  δραστηριότητας

Όσο όμως και να αναπτυχθεί η καινοτομική δραστηριότητα για να επιτευχθεί ο εκσυγχρονισμός της γεωργίας κρίνεται αναγκαία η συμμετοχή των αγροτών και των οργανώσεών τους- λόγω του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζουν ούτως ή άλλως στον τομέα της καινοτομίας-. Οι οργανώσεις των αγροτών άλλωστε ανήκουν στο κοινωνικό κεφάλαιο, το οποίο είναι ο φορέας της αλλαγής• μιας αλλαγής όμως που δεν περιορίζεται μόνο στον τεχνικό ή τον οικονομικό τομέα.

 Και λαμβάνοντας υπόψη πως οι αλυσίδες αγροτικών προϊόντων και τροφίμων θεωρούνται ως οι κατεξοχήν δέκτες πιθανών αλλαγών, προς αυτή την κατεύθυνση –της καινοτομίας-  θα μπορούσαν να συνεισφέρουν σε διάφορα επίπεδα οι συνεταιρισμοί, όπως και άλλες μορφές οργανώσεων.  Έτσι, σε τοπικό επίπεδο οι οργανώσεις παραγωγών μπορούν, για παράδειγμα, να παρέχουν καινοτόμες λύσεις όσον αφορά τη συλλογική διαχείριση της παραγωγής ή την εκμετάλλευση των τοπικών πόρων. Σε παγκόσμιο επίπεδο από την άλλη, οι οργανώσεις ερχόμενες σε διαπραγμάτευση με τις κυβερνήσεις για νέες εμπορικές συμφωνίες και με τις βιομηχανίες για δίκαιες συμβάσεις μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον πρόσφορο στην καινοτομία. Και σε ενδιάμεσο επίπεδο όμως οι οργανώσεις αυτές μπορούν να διαδραματίσουν δυναμικό ρόλο είτε εφαρμόζοντας συστήματα πιστοποίησης και παροχής υπηρεσιών είτε ασκώντας πιέσεις σε διάφορους φορείς ή και σχηματίζοντας συνεταιρικές σχέσεις και συμμαχίες.

Καινοτομική δυσπραγία χαρακτηρίζει και τις αγροτικές οργανώσεις λόγω έλλειψης πρόσβασης στις απαραίτητες γνώσεις και υπηρεσίες

Τα συμπεράσματα από τη δράση πολλών  συνεταιρισμών της Μεσογείου το χρονικό διάστημα από το 2007 έως και τις αρχές του 2010 δείχνουν το πρόβλημα της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες -όπως είναι η εκπαίδευση, οι διαδικασίες επέκτασης  και η έρευνα- να αποτελεί το βασικό εμπόδιο που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές οργανώσεις (ιδιαίτερα των χωρών της νότιας και ανατολικής Μεσογείου) αναφορικά με την υιοθέτηση καινοτομιών- μη λαμβάνοντας πάντα υπόψη τον παράγοντα της έλλειψης οικονομικών πόρων. Όπως υποστηρίζει άλλωστε και ο Elloumi , το πρόβλημα της πραγματικής συμμετοχής των παραγωγών στη διαχείριση της αγροτικής ανάπτυξης εξακολουθεί να περιγράφεται σε όρους δομών, μέσων και προνομίων.

Γενικότερα , ωστόσο, κάποιος μπορεί να αμφισβητήσει το όλο σύστημα δημιουργίας και διάδοσης της καινοτομίας, το προβάδισμα της οποίας έχει πάρει ο Βορράς τοποθετώντας και τη γεωργία ανάμεσα στους κλάδους που υιοθετούν καινοτόμες πρακτικές. Στον αντίποδα όμως βρίσκεται  η νότια Μεσόγειος, στην οποία η καινοτομία εξακολουθεί να είναι ως επί το πλείστον ανύπαρκτη. Με αυτό το σκεπτικό γίνεται απαραίτητη η σύναψη πολλών μορφών συνεργασίας που θα συνδυάζουν την τεχνογνωσία και τη χρηματοδότηση-ενίσχυση , πέρα από τις λίγες πρωτοβουλίες διεπιχειρησιακών συνεργασιών (σε Βορρά και Νότο) ή των δημόσιων και ιδιωτικών συμπράξεων που έχουν δει το φως της ημέρας στο Νότο.

 Στο Μαρόκο, για παράδειγμα, στα πλαίσια του προγράμματος «Green Morocco Plan» έχουν εφαρμοστεί πολλά διαφορετικά καινοτόμα προγράμματα χρηματοδότησης από τις τράπεζες ανάλογα με την κατηγορία της γεωργικής επιχείρησης ( κατά πόσο δηλαδή πρόκειται για γεωργικές εκμεταλλεύσεις ή εξαγωγέα τροφίμων), γεγονός που τελικά μπορεί να επωφελήσει τις αγροτικές οργανώσεις που επιθυμούν να  «αναβαθμιστούν» εφαρμόζοντας προγράμματα εκσυγχρονισμού.

Το πρόγραμμα «farmer-to-farmer» καινοτομεί στη διάδοση της καινοτομίας

Για να αντιμετωπιστούν, λοιπόν,  αυτές οι ελλείψεις και υστερήσεις των αγροτών, και για να επωφεληθούν οι ίδιοι από τις δυνατότητες των οργανώσεων στην εύρεση και διάδοση καινοτομιών έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στο Βορρά προγράμματα στήριξης και παροχής συμβουλών στους  αγρότες από άλλους αγρότες (προγράμματα «farmer-to-farmer»), στα πλαίσια συνεργατικών προσπαθειών για την παγκόσμια ανάπτυξη.

Μάλιστα, οι αγροτικοί οργανισμοί της Ευρώπης  φαίνεται να κάνουν χρήση τέτοιων προγραμμάτων «και με το παραπάνω», αφού συχνά φιλοξενούν ειδικούς (είτε παραγωγούς είτε συμβούλους) από αγροτικές  οργανώσεις άλλων χωρών για να προτείνουν  λύσεις στους συναδέλφους τους. Η ιδέα βασίζεται στο γεγονός πως οι οργανώσεις αυτές δομούνται σε διάφορα επίπεδα. Η επικοινωνία έτσι μεταξύ «ομοειδών» επιπέδων επιτρέπει την ανταλλαγή πληροφοριών και τεχνογνωσίας για τις διάφορες τεχνολογίες, τις αγορές και κάθε άλλου είδους εμπειρία μπορεί να κατέχουν. Ουσιαστικά δηλαδή η πολυεπίπεδη αυτή διάταξη των οργανώσεων βοηθάει τη διάδοση καινοτομιών.

 Πιο συγκεκριμένα, οι αδύναμες οργανώσεις επωφελούνται από την περιγραφή των εμπειριών των ισχυρών μέσω μιας ιδιάζουσας μορφής κοινωνικής μαθητείας. Και φαίνεται πως μάλλον αυτή η «κοινωνία» εμπειριών θα μπορούσε να εμπνεύσει τους αγρότες της νότιας Μεσογείου, της οποίας οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις χαρακτηρίζονται από εξαιρετική ασυμμετρία μεταξύ των μεγάλων γεωργικών μονάδων που έχουν καθιερωθεί στις αγορές και των επισφαλών μικρών αγροτών (δυαδικότητα Μεσογείου).

Σύμφωνα με τους Blokland και Gouët, οι οργανώσεις παραγωγών αποτελούν ένα αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας και πληροφόρησης λόγω του κοινωνικού τους δικτύου και των πολλών δεσμών που καλλιεργούνται σε διάφορα επίπεδα μεταξύ των μελών τους, τα οποία συμμετέχουν σε συλλόγους, αντιπροσωπείες, οργανώσεις κλπ. Και η διάδοση των καινοτομιών θα μπορούσε να επωφεληθεί από την ύπαρξη των αγροτικών οργανώσεων, οι οποίες σαν άλλες ιδιωτικές επιχειρήσεις παρέχουν στους αγρότες καινοτομικές τεχνολογίες που ανταποκρίνονται στις εκάστοτε ανάγκες τους.

Η νέα τάξη πραγμάτων με παραγωγούς, οργανώσεις και συνεργατικά προγράμματα επί ποδός

Ο ρόλος του παραγωγού καλείται να γίνει συνεργατικός

Αυτή η μορφή συνεργασίας, με την απλή ανταλλαγή γνώσεων για τη γεωργία , έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματική συγκριτικά με άλλες μορφές στήριξης, όπως η επέκταση για παράδειγμα, οι οποίες συχνά κατακρίνονται για τη μονόπλευρη προσέγγισή τους και την από πάνω προς τα κάτω διαδικασία ενεργοποίησης των αλλαγών, αποκλείοντας δηλαδή τη συμμετοχή εμπλεκομένων από κατώτερα επίπεδα- και του ίδιου δηλαδή του παραγωγού πολλές φορές. 

Και αν οι παράγοντες που προσδιορίζουν τη Γνώση στον τομέα της γεωργίας αφορούν την Εκπαίδευση, την Έρευνα και την Επέκταση, ο παραγωγός και οι   οργανώσεις του –μέσω της διαδικασίας ανταλλαγής γνώσεων- αποτελούν πλέον κομβικό σημείο στη διαδικασία. Γενόμενοι δηλαδή ουσιαστικά συνεργάτες, και όχι απλά δικαιούχοι,   η προσέγγιση γίνεται συμμετοχική απονέμοντας στους παραγωγούς ένα ηγετικό ρόλο στη διαδικασία της παραγωγής και την υιοθέτηση καινοτομιών.

Και άλλοι φορείς θα κληθούν «στο χορό»

Ενώ όμως οι «παραδοσιακές» πρακτικές συνδυάζουν τη συμμετοχή ερευνητών, εκπαιδευτικών, συμβούλων και αγροτών, ουκ ολίγες  είναι οι μελέτες που  έχουν αναδείξει την αξία ανάμειξης στη διαδικασία και άλλων φορέων. Η συμμετοχή επομένως φορέων, όπως είναι οι καταναλωτές, οι φορείς λήψης αποφάσεων, η βιομηχανία ή οποιαδήποτε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, σύμφωνα με τις μελέτες αυτές μεγιστοποιούν τον «απόηχο» των καινοτομιών και  γενικότερα διευκολύνουν τη  βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων.

Οι ενδεχόμενες κατακτήσεις μιας αγροτικής οργάνωσης και η καινοτομική δραστηριότητα

Και με αυτό το σκεπτικό τέτοιου είδους πρακτικές θα μπορούσαν να αποτελέσουν την απάντηση στις προκλήσεις του κλάδου της γεωργίας και των τροφίμων στη Μεσόγειο υπό το σκήπτρο πάντα μιας καλά οργανωμένης αγροτικής κοινότητας. Κι αυτό γιατί οι συνεταιριστικές οργανώσεις έχοντας διασυνδέσεις σε όλα τα επίπεδα των εμπλεκομένων στην παραγωγική, εφοδιαστική και αγοραστική διαδικασία, και διαθέτοντας τη δύναμη ακόμη και να δημιουργήσουν νέους φορείς σε αυτά τα επίπεδα, θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν στον τελικό καταναλωτή διατροφικά στοιχεία συμβάλλοντας έτσι αποτελεσματικά στη διάδοση πολιτικών υγιεινής και διατροφής που προωθούν τη μεσογειακή διατροφή.

Θα μπορούσαν επίσης να κατευθύνουν τη ζήτηση για υψηλής ποιότητας παραδοσιακά προϊόντα ή, εναλλακτικά, να κατευθύνουν τους παραγωγούς  να προσαρμόσουν την παραγωγή τους στις προσδοκίες των καταναλωτών όσον αφορά την ποιότητα, την ιχνηλασιμότητα ή διατροφική αξία, την υγεία, τη γεύση και τις ιδιότητες του περιβάλλοντος υπό το οποίο καλλιεργούνται τα προϊόντα.

Και επιπλέον οι παραγωγοί θα μπορούσαν , μέσω των οργανώσεων που τους εκπροσωπούν, να επηρεάσουν τις οδηγίες που εκδίδουν τα αρμόδια ιδρύματα για τα διατροφικά και θρεπτικά στοιχεία στην προπαρασκευαστική φάση των τροφίμων, καθώς και τις σχετικές κυβερνητικές ρυθμίσεις, με σκοπό την προώθηση των τοπικών και εθνικών αγροτικών προϊόντων τους.

Η Μεσόγειος υστερεί στα συνεργατικά προγράμματα

Δυστυχώς όμως σε μια εποχή που τα συνεργατικά προγράμματα διεπαφής  (προγράμματα «farmer-to-farmer») απογειώνονται σε πολλές χώρες και περιοχές , με την υποστήριξη μάλιστα ευρωπαϊκών αγροτικών οργανισμών (Agriterra, Trias, Fert και AFDI), η Μεσόγειος μένει και πάλι πίσω στην υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών με πολύ λίγες οργανώσεις της να υλοποιούν τέτοιες ανταλλαγές.

 Έτσι ,λοιπόν, στο χρονικό διάστημα από το 2007 έως το 2010 η  Μεσόγειος, και κυρίως το νότιο τμήμα της, επωφελήθηκε μόνο μέσα από ελάχιστες συνεργατικές δράσεις, οι οποίες διενεργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος «Farmers Fighting Poverty», το οποίο έχει χρηματοδοτήσει πολλές ανάλογες δράσεις ανά τις ηπείρους, με την υποσαχάρια Αφρική να αποτελεί το βασικό «έδαφος» και προορισμό του προγράμματος.

Αυτή η αδράνεια υποδεικνύει την αναγκαιότητα διαμόρφωσης πολιτικής βούλησης για τη τόνωση της συνεργασίας. Προς το παρόν όμως, και παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με τις προκλήσεις της   γεωργίας της Μεσογείου και την αναγκαιότητα ενεργοποίησής της, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ανάληψη δράσης που θα προωθεί την περιφερειακή ανάπτυξη.

Γεωργία με διατροφικό προσανατολισμό: η θεωρία του οικονομολόγου Prahalad

Όπως υποστηρίζει ο Ινδός οικονομολόγος C.K. Prahalad, πίσω από την πολυεπίπεδη δομή, βασικό χαρακτηριστικό των αγροτικών οργανώσεων δηλαδή, βρίσκονται οι οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της βάσης μιας πυραμίδας, η οποία αποτελείται από τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπων που ζουν με λιγότερα από 5 δολάρια τη μέρα. Το μέγεθος όμως αυτό αποτελεί τεράστιο μερίδιο αγοράς για τις μεγάλες εταιρίες ( όπως η Nestlé ή η Unilever), οι οποίες επιθυμούν να διαδώσουν τις καινοτομίες τους στους φτωχούς των αναδυόμενων χωρών.

Οι αγροτικές οργανώσεις, η καινοτομία και η διατροφική αξία

Κατόπιν μελέτης των αγροτικών πληθυσμών της Ινδίας και των μεθόδων τους για τη διάδοση καινοτομιών ο Prahalad υποστηρίζει στα έργα του πως οι αγρότες όντας τόσο επιτυχημένοι επιχειρηματίες όσο και απαιτητικοί καταναλωτές συμμετέχουν τελικά στη διάδοση γνώσεων και νέων τεχνολογιών. Και στηριζόμενες σε αυτή την ιδέα της επικοινώνησης της γνώσης, η οποία μάλιστα υιοθετείται και από τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες, οι αγροτικές οργανώσεις γίνονται ισχυροί μηχανισμοί για τη διάδοση καινοτομιών λόγω κυρίως των διαφορετικών επιπέδων εκπροσώπησης (τοπική, εθνική, διεθνής) που τις χαρακτηρίζουν, αλλά και των επιμηκυμένων οικονομικών και κοινωνικών δικτύων.

Με στόχο τη βελτίωση της διατροφικής αξίας των αγροτικών προϊόντων, οι αγροτικές οργανώσεις συμβάλλουν –στα πλαίσια πάντα πολιτικών υγιεινής και διατροφής- στην ανάπτυξη και διάδοση στη γεωργία ενός προσανατολισμού προς την παραγωγή βελτιωμένων τροφίμων που εξασφαλίζουν διατροφικό όφελος στον καταναλωτή του. Μέσω των διασυνδέσεών τους με διάφορους φορείς (κυβέρνηση, οργανώσεις πολιτών, επιχειρήσεις, καταναλωτές), και υπό την προϋπόθεση πως έχουν ενταχθεί σε οργανωμένες αλυσίδες, μπορούν να επιφέρουν αλλαγές, όπως η υιοθέτηση πολυλειτουργικών συστημάτων παραγωγής που συμμορφώνονται με τις κοινωνικές προσδοκίες σχετικά με τη διατροφική αξία ή την υγεία, τη γεύση, την ιχνηλασιμότητα, ή τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο.

Ανάμειξη της κοινωνίας, αλλά και μελέτη της

Εάν η προσέγγιση του Prahalad  υποστηρίζει πως οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να επενδύσουν στα κατάλληλα προϊόντα και υπηρεσίες, τότε βασικό είναι οι καταναλωτές, και η κοινωνία γενικότερα,  να εμπλακούν περισσότερο στην παραγωγή και την εμπορία αυτών των προϊόντων και υπηρεσιών ούτως ώστε  τα προϊόντα να ταιριάζουν περισσότερο στις ανάγκες τους.

 Και στο ίδιο πνεύμα, η γεωργική παραγωγή μέσω καλά οργανωμένων αγροτικών οργανώσεων μπορεί να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των καταναλωτών όσον αφορά τα τρόφιμα με την υιοθέτηση και διάδοση βελτιωμένων πρακτικών καλλιέργειας (π.χ. κτηνοτροφικές πρακτικές που βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ   του κρέατος, η τροποποίηση των μεθόδων καλλιέργειας για τα βιολογικά προϊόντα, παραγωγή προϊόντων που είναι πλουσιότερα σε φυτικές ίνες ή με λιγότερη ζάχαρη κλπ).

Η γνώση των καταναλωτικών αναγκών, συμπεριλαμβανομένης της ιδανικής καθημερινής διατροφικής ποσότητας ή η διαπίστωση των ελλείψεων σε τροφές λόγω των σύγχρονων διατροφικών μοντέλων και η μελέτη των συνεπειών αυτών των ελλείψεων, οδήγησαν τις αλυσίδες αγροτικών προϊόντων και τροφίμων να προτείνουν λύσεις για τη αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Η παραγωγή «υγιεινών τροφών» ή «φαρμακοτροφίμων» είναι ένας από τους τρόπους που υιοθετήθηκε από τη βιομηχανία αγροτικών προϊόντων και τροφίμων, συνδέοντάς τη στενότερα τον κλάδο των φαρμακευτικών προϊόντων. Ωστόσο, οι πρακτικές αυτές κάνουν χρήση μιας πρώτης ύλης που μπορεί να αφαιρεθεί από το προϊόν , κι επομένως η προστιθέμενη αξία μπορεί να διαφύγει από τον τοπικό παραγωγό.

Η προώθηση στη γεωργία μιας κατεύθυνσης που προωθεί τη γνώση της θρεπτικής αξίας των τροφίμων στο στάδιο της παραγωγής μπορεί να ανατεθεί στην οργανωμένη δραστηριότητα, σαν αποτέλεσμα αυτό έχει την ενθάρρυνση ανάπτυξης πιο ισορροπημένων σχέσεων στις εν λόγω αλυσίδες.

Της

Hiba El Dahr

Συνεργάτη-Ερευνήτριας του Διεθνούς Κέντρου Ανώτερων Μεσογειακών

Αγρονομικών Σπουδών (CIHEAM)

Περιθώρια βελτίωσης των τιμών βλέπουν οι βιομηχανίες κομπόστας.

Με προϋποθέσεις για μια χρονιά που θα ξεκολλήσει τις τιμές παραγωγού από τα 25 λεπτά το κιλό και θα αναθερμάνει το ενδιαφέρον των καλλιεργητών για το βιομηχανικό ροδάκινο ξεκίνησε η φετινή σεζόν.

Αν και τα πράγματα δεν θα ξεκαθαρίσουν πριν φτάσουμε στην αιχμή της περιόδου συγκομιδής, που είναι μεταξύ 10 και 25 Αυγούστου, η αρχική πρόθεση των βιομηχανιών να απορροφήσουν όλη την παραγωγή, δείχνει ότι στην περίπτωση που δεν φτάσουν τα κιλά, οι κονσερβοποιίες θα ανταγωνιστούν για τις όψιμες ποσότητες, προσφέροντας υψηλότερες τιμές.

Σε εγρήγορση για πιθανό χαλάζι.

Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου που διανύουμε, σύμφωνα με τις κλιματικές στατιστικές, είναι από τις πλέον επικίνδυνες εποχές για χαλαζοπτώσεις. Τα σύννεφα που ρίχνουν χαλάζι είναι ογκώδη σκούρα σε χαμηλό ύψος και ονομάζονται «σωρειτομελανίες».

Με το χαλάζι πλήττονται όλες σχεδόν οι καλλιέργειες, όμως αυτή την εποχή πολλές ζημιές παθαίνουν τα υπαίθρια κηπευτικά, το αμπέλι και τα οπωροφόρα δένδρα. Οι μεγαλύτερες οικονομικές ζημιές προξενούνται σε καρπούς λίγο πριν από τη συγκομιδή, όπως σταφύλια, μήλα, αχλάδια και λοιπές οπώρες. Οι καλλιέργειες που είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας πρέπει να προστατεύονται από το χαλάζι. Το πλέον διαδεδομένο μέσο είναι τα αντιχαλαζικά δύχτια και ο καλλιεργητής θα πρέπει να υπολογίσει αν τον συμφέρει

Καλή χρονιά μέχρι στιγμής για επιτραπέζια ροδάκινα και νεκταρίνια. Εν αναμονή της συγκομιδής των νέων ποικιλιών οι παραγωγοί .

Εν αναμονή της συγκομιδής των νέων ποικιλιών βρίσκονται αυτή την περίοδο οι παραγωγοί επιτραπέζιων ροδάκινων και νεκταρινιών. Σύμφωνα με όσα δηλώνουν στον ΑγροΤύπο, παραγωγοί και εκπρόσωποι συνεταιρισμών τα πράγματα μέχρι στιγμής φέτος από άποψη ζήτησης, εξαγωγών και τιμών πήγαν «ανέλπιστα καλά», δεδομένης και της οικονομικής κατάστασης. Αυτή την περίοδο τόσο η παραγωγή όσο και οι εξαγωγές παρουσιάζουν μια μικρή μείωση αφού ποικιλίες επιτραπέζιων ροδάκινων όπως οι Sun Clound και Sun Crest (πρώιμες περιοχές) ολοκλήρωσαν την συγκομιδή τους. Όσον αφορά τις τιμές κατά μέσο όρο κυμάνθηκαν από 40 λεπτά/κιλό μέχρι και 60 λεπτά/κιλό ανάλογα πάντα με την ποιότητα και για τα δύο προϊόντα (επιτραπέζια ροδάκινα και νεκταρίνια). Καλές όμως είναι και οι προοπτικές για τις νέες ποικιλίες (επιτραπέζια ροδάκινα: Sun Crest (όψιμες περιοχές), Hale,

Έρχονται αλλαγές στην πώληση Φ/Υ προϊόντων. Ηλεκτρονικό σύστημα εισροών.

Ο Υπουργός  & Υφυπουργός ΥΠΑΑΤ σε επίσκεψή τους στον Ν. Θεσσαλονίκης ενημερώθηκαν για τις ζημιές που προκλήθηκαν σε βαμβακοκαλλιέργιες απο την χρήση παράνομων φυτοφαρμάκων. Κατόπιν τούτου ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι ο Υπουργείο θα προχωρήσει στην ηλεκτρονική καταγραφή όλων των γεωργικών εισροών οι οποίες θα συνδεθούν με το σύστημα ΟΣΔΕ.

Στις αγροτικές περιοχές του Νομού Θεσσαλονίκης που επλήγησαν από τη χρήση παράνομα εισαχθέντων φυτοφαρμάκων μετέβη σήμερα σύσσωμη η Πολιτική Ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Παγκόσμιος παίκτης στην κομπόστα ροδάκινο παραμένει η Ελλάδα.

Τα σκήπτρα στις εξαγωγές κονσέρβας φρούτων εξακολουθεί να διατηρεί παγκοσμίως η Ελλάδα, ενώ θεαματική άνοδο εμφανίζει και η Κίνα, η οποία πριν από μια δεκαετία δεν υπήρχε καν στο «χάρτη» της παγκόσμιας αγοράς του τομέα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του 11ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Μεταποίησης Φρούτων, που διοργάνωσε στην παραλία Λιτοχώρου Πιερίας, η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδος (ΕΚΕ).


Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε η ΕΚΕ, στο Συνέδριο εκτός από την οικοδέσποινα χώρα, μετείχαν εκπρόσωποι οργανώσεων βιομηχανιών μεταποίησης φρούτων αλλά και παραγωγοί α’ ύλης από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αργεντινή, η Χιλή, η Αυστραλία, η Νότιος Αφρική, η Κίνα, και η Ισπανία.
Στην διάρκειά του κατατέθηκαν οι εκθέσεις των 8 χωρών που αναφέρονται στην εξέλιξη της παραγωγής τους τα τελευταία χρόνια.  Πιο συγκεκριμένα, έγινε αναφορά στις καλλιεργούμενες εκτάσεις, τις ποικιλίες, την παραγωγή συμπύρηνου ροδάκινου, βερίκοκου και αχλαδιού, τις

Η προβολή του συμπύρηνου ροδάκινου σε τρίτες χώρες αποφασίστηκε στο 11ο Παγκόσμιο Συνέδριο Μεταποιημένων Φρούτων.

Πραγματοποιήθηκε από τις 30 Μαΐου έως 2 Ιουνίου 2012 στην Παραλία Λιτοχώρου Πιερίας το 11ο Παγκόσμιο Συνέδριο Μεταποιημένων Φρούτων. Στο Συνέδριο εκτός από την φιλοξενούσα χώρα, μετείχαν εκπρόσωποι οργανώσεων βιομηχανιών μεταποίησης φρούτων αλλά και παραγωγοί α’ ύλης από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αργεντινή, η Χιλή, η Αυστραλία, η Νότιος Αφρική, η Κίνα, και η Ισπανία.

Στην διάρκειά του κατατέθηκαν οι εκθέσεις των 8 χωρών που αναφέρονται στην εξέλιξη της παραγωγής τους τα τελευταία χρόνια. Πιο συγκεκριμένα, έγινε αναφορά στις καλλιεργούμενες εκτάσεις, τις ποικιλίες, την παραγωγή συμπύρηνου ροδακίνου, βερυκόκου και αχλαδιού, τις ποσότητες που παρήχθησαν από τα παραπάνω προϊόντα, τόσο σε μορφή κομπόστας, όσο και χυμού ή κατεψυγμένων προϊόντων. Ακόμη έγινε αναφορά στο κόστος της α’ ύλης, του κουτιού, της ζάχαρης, της εργασίας κ.τ.λ.

Με αξιώσεις διεθνώς το επιτραπέζιο ροδάκινο.

Αισιοδοξία για μια καλύτερη χρονιά από πέρυσι επικρατεί στην αγορά του επιτραπέζιου ροδάκινου, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της συγκομιδής των πρώιμων ποικιλιών, αν και η έλλειψη ρευστότητας εξακολουθεί να αποτελεί μείζον πρόβλημα. Αυτή την περίοδο συγκομίζονται οι πρώτες επιτραπέζιες ποικιλίες, όπως η Φρανσουά, και οι τιμές παραγωγού είναι ενισχυμένες κατά 20-30 λεπτά το κιλό σε σύγκριση με την περσινή χρονιά, που δεν ξεπέρασαν τα 50 λεπτά το κιλό. Όμως, η παραγωγή είναι πολύ μικρή και η αγορά δεν έχει διαμορφωθεί ακόμα, όπως μας πληροφορεί ο πρόεδρος του ΑΣΕΠΟΠ Βελβεντού, Νίκος Κουτλιάμπας.


Φέτος η ελληνική παραγωγή είναι ποιοτική και θα βγει στο διεθνές εμπόριο με διαφορά λίγων

Έντονες οι ζημιές στις κερασιές της Πιερίας.

Σε αροτραίες και δενδρώδεις καλλιέργειες εντοπίζονται οι περισσότερες ζημιές από τις πρόσφατες ισχυρές βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν στα πεδινά του Δήμου Δίου- Ολύμπου, το Αιγίνιο και το Λόφο της Περιφερειακής Ενότητας Πιερίας.


Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γεωπόνων, σημαντικές καταστροφές σημειώθηκαν σε καπνοκαλλιέργειες, βαμβακοκαλλιέργειες, καλλιέργειες καλαμποκιού και τριφυλλιού, ενώ σχεδόν καθολική είναι η καταστροφή στα κεράσια της Ράχης και του Κολινδρού.

Μειωμένη η παραγωγή μήλων στο νότιο ημισφαίριο εκτιμά το USDA. Καλή εικόνα υπάρχει για την τρέχουσα ελληνική παραγωγή .

Μειωμένη προβλέπεται να είναι η παραγωγή μήλων στο νότιο ημισφαίριο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του USDA. Αντίστοιχα αναμένεται να μειωθούν και οι εξαγωγές προς τις αγορές της ΕΕ. Όσον αφορά την τρέχουσα ελληνική παραγωγή, μια πρώτη εικόνα δείχνει ότι θα κυμανθεί σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με πέρσι. «Υπάρχει μια καλή εικόνα και στη Ζαγορά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, εκτός από τις περιοχές που επλήγησαν από το χαλάζι», δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς Πηλίου κ. Διονύσης Βαλασάς. Όπως επισημαίνει «αν και είμαστε σε πρώιμο στάδιο ακόμα, όλα δείχνουν ότι η παραγωγή θα κυμανθεί σε καλύτερα σε σχέση με τα περσινά επίπεδα. Η ανθοφορία και η καρπόδεση πήγαν καλά. Βέβαια μέχρι τη συγκομιδή έχουμε ακόμη πολύ χρόνο».

Πάντως η περσινή μειωμένη παραγωγή βοήθησε να πωληθούν σχεδόν όλες οι ποσότητες των ελληνικών μήλων. «Δεν υπάρχουν πλέον σχεδόν καθόλου αποθέματα ελληνικών μήλων, αφού φέτος καταφέραμε να τα πουλήσουμε», δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο κ. Βαλασάς, προσθέτοντας όμως ότι «βασικός λόγος για αυτό το αποτέλεσμα ήταν ότι είχαμε μια μειωμένη παραγωγή λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών κατά την καρπόδεση».

Περιφέρεια Θεσσαλίας: Χρηματική ενίσχυση σε καλλιεργητές δαμάσκηνου Σκοπέλου.

Ξεκινά στην Περιφέρεια Θεσσαλίας η εφαρμογή του Προγράμματος Στήριξης των μικρών νησιών του Αιγαίου Πελάγους με σκοπό τη στήριξη του αγροτικού τομέα. Η δράση υλοποιείται στα πλαίσια του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1405/2006 του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 2006, σχετικά με τον καθορισμό ειδικών μέτρων για τη γεωργία. Τα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους επωφελούνται από ειδικό καθεστώς εφοδιασμού με ορισμένα γεωργικά προϊόντα και από μέτρα υποστήριξης προσαρμοσμένα στην τοπική γεωργική παραγωγή. Ειδικότερα επιδοτήσεις προβλέπονται για: αμπελοοινικά, πατάτες, εσπεριδοειδή, διατήρηση παραδοσιακών ελαιώνων, δαμάσκηνα στη Σκόπελο.

Ειδικότερα ενισχύονται γεωργοί που καλλιεργούν την ποικιλία «δαμάσκηνα Σκοπέλου» στη νήσο

Τα προβλήματα με τους βοσκοτόπους στη χώρα μας απειλούν να βγάλουν χιλιάδες στρέμματα εκτός μηχανισμού ενίσχυσης μετά το 2014.

Σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι με το θέμα των βοσκοτόπων στη χώρα μας. Αν και γνωρίζουμε ότι η Κομισιόν σκοπεύει, με τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, να εντάξει στις επιλέξιμες εκτάσεις και τους βοσκότοπους, στην Ελλάδα υπάρχει μια γενική αδράνεια για αυτό το θέμα. Η αδράνεια αυτή απειλεί χιλιάδες στρέμματα να μείνουν εκτός ενίσχυσης. Πολλές εκτάσεις δεν θεωρούνται βοσκότοποι αλλά δασικές. Επίσης δεν προχωράνε τα συμβόλαια ενοικίασης μεταξύ δήμων και κτηνοτρόφων. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή ένα μεγάλο τμήμα από τα βοσκοτόπια, δεν βρίσκεται μέσα στο μηχανισμό της κοινοτικής ενίσχυσης. Οι κτηνοτρόφοι σήμερα παίρνουν μια ειδική ενίσχυση, αλλά, επειδή η ιδιοκτησία των βοσκοτόπων ανήκει κυρίως στους δήμους, με τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, μετά το 2014 δεν θα μπορούν να εισπράξουν την ενιαία ενίσχυση. Για να γίνει αυτό θα πρέπει όλες αυτές οι εκτάσεις να «μπούνε» στο σύστημα και να γίνουν επιλέξιμες. Αυτό μπορεί να συμβεί με κάποια

Bακτηριακό κάψιμο των μηλοειδών «απειλεί» τις αχλαδιές.

Την έντονη προσβολή κυρίως των δέντρων της αχλαδιάς από την ασθένεια βακτηριακό κάψιμο των μηλοειδών επιβεβαιώνουν οι δειγματοληψίες των γεωπόνων της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου.


Μετά από ελέγχους στις περιοχές που καλλιεργούνται αχλαδιές και μηλιές στο νομό Ηρακλείου, η αρμόδια Διεύθυνση Ηρακλείου, σε συνεργασία με το Π.Κ.Π.Φ. και Π.Ε. Ηρακλείου και το εργαστήριο φυτοπαθολογίας της ΣΤΕΓ του Τ.Ε.Ι. Κρήτης, διαπίστωσαν ότι η φετινή έξαρση της ασθένειας οφείλεται στις ευνοϊκές συνθήκες υγρασίας, θερμοκρασίας και ανέμων  που επεκράτησαν κατά τη διάρκεια της άνθησης.
Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ασθένειας είναι το μαύρισμα των ανθέων, καρπιδίων, φύλλων και βλαστών που μοιάζουν με κάψιμο από φωτιά.

Παγκόσμιο συνέδριο μεταποιημένων φρούτων στο Λιτόχωρο.

Το 11 Παγκόσμιο Συνέδριο Μεταποιημένων Φρούτων (ροδάκινα, βερίκοκα, αχλάδια, μήλα) θα πραγματοποιηθεί στο Λιτόχωρο Πιερίας από 30 Μαΐου έως και 2 Ιουνίου 2012.

Διαβάστε το πρόγραμμα 

Προσπάθεια Π.Ε. Πέλλας να αυξηθούν οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων προς την Ταϊπέι.

Ροδάκινα, βερίκοκα, κομπόστες και κατεψυγμένα κομμάτια κεράσια για την κατασκευή γλυκών, είναι τα προϊόντα του νομού Πέλλας που έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν μία θέση στα ράφια των καταστημάτων της μακρινής Ταϊπέι.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο όγκος των εξαγόμενων προϊόντων από την Ελλάδα προς την πρωτεύουσα της Ταϊβάν έχει αυξηθεί, ωστόσο στόχος της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας είναι να προωθήσει περαιτέρω τα τοπικά αγαθά, ενισχύοντας έτσι την οικονομία της περιοχής εν μέσω κρίσης. Αναζητώντας οικονομικές διεξόδους και νέες αγορές, αποφάσισε να συμμετάσχει, σε συνεργασία με το Δήμο Έδεσσας, σε διεθνή έκθεση τροφίμων στην Ταϊπέι, από 27 έως 30 Ιουνίου.
Οι προετοιμασίες για την έκθεση αλλά και θέματα που αφορούν τις δύο περιοχές συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια επίσκεψης που πραγματοποίησε η νέα πρέσβειρας της Ταϊβάν στην Ελλάδα, Agnes Hwa-Yue Chen, στην Έδεσσα.

Επανέρχονται οι καλλιέργειες καστανιάς και καρυδιάς για την αξιοποίηση ορεινών και ημιορεινών εκτάσεων.

Το Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών (ΙΔΕ) του ΕΛΓΟ - Δήμητρα διεξάγει έρευνα, ενθαρρύνει και παρέχει τεχνική υποστήριξη στις καλλιέργειες της καστανιάς και της καρυδιάς, της τρούφας, της κρανιάς, της κουκουναριάς, της φελλοδρυός, και τελευταία και της αρώνιας. Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο Δρ. Στέφανος Διαμαντής, ερευνητής στο ΕΛΓΟ - Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκη «όλες αυτές οι καλλιέργειες αφορούν ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Δηλαδή για υψόμετρα στη Βόρεια Ελλάδα περίπου στα 300 - 700 μέτρα, στην Κεντρική στα 400 – 800 και νοτιότερα σε Πελοπόννησο και Κρήτη στα 500 - 1.000 μέτρα. Η αξιοποίηση των εκτάσεων αυτών είναι δυνατή μόνο με καλλιέργειες που δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικές, δε χρειάζονται εντατικές καλλιεργητικές φροντίδες και είναι δυνατόν να αναπτυχθούν στους οριακής απόδοσης, μικρούς αγρούς που συνήθως απαντώνται στην ορεινή και ημιορεινή Ελλάδα. Επικρατεί η άποψη ότι όταν μιλάμε για νέες καλλιέργειες αναφερόμαστε σε τρούφα ιπποφαές κ.λ.π. Όμως εγώ μιλάω και για απαξιωμένες καλλιέργειες, όπως είναι η καστανιά και η καρυδιά. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι εξαγωγική χώρα σε αυτά τα προϊόντα».

Αναφερόμενος ειδικότερα στην καλλιέργεια της καρυδιάς, ο κ. Διαμαντής επισημαίνει στον

Τον Μάιο χτυπά η καρπόκαψα τη μηλιά.

Η περίοδος της πρώτης πτήσης της καρπόκαψας βρίσκεται, τώρα το Μάιο, σε πλήρη εξέλιξη στα περιβόλια με μηλιές. Στις περιοχές όπου υπάρχουν συλλήψεις πεταλούδων καρπόκαψας στις φερομονικές παγίδες και ανάλογα με τις συστάσεις των Περιφερειακών κέντρων αγροτικών προειδοποιήσεων θα πρέπει να γίνει ψεκασμός με εγκεκριμένο εντομοκτόνο.


Οι επεμβάσεις είναι προληπτικές και στοχεύουν στη θανάτωση των νεαρών προνυμφών πριν αυτές εισχωρήσουν στα καρπίδια.

Σκευάσματα
Για την αντιμετώπιση της καρπόκαψας στη μηλιά έχουν εγκριθεί αρκετά σκευάσματα με βάση διάφορες δραστικές ουσίες, όπως :

Βακτηριακό κάψιμο χτυπά αχλαδιές στην Κρήτη.

Σημαντικές ζημιές στις καλλιέργειες αχλαδιάς του Κρουσώνα, της Δαμάστας και του Οροπεδίου Λασιθίου στην Κρήτη έχουν προκαλέσει οι προσβολές από το βακτηριακό κάψιμο σύμφωνα με τους αρμόδιους γεωπόνους και τους καλλιεργητές.


Τα σχετικά δείγματα έχουν ήδη ταυτοποιηθεί από το Κέντρο Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Ηρακλείου σε συνεργασία με το ΤΕΙ Κρήτης και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας. Πρόκειται για μία σημαντική ασθένεια που εντοπίστηκε πρώτη φορά στη χώρα μας το 1984 και μεταφέρθηκε στην Κρήτη το 1985.

Έρχονται συγχωνεύσεις ομάδων παραγωγών στο ροδάκινο.

Κατώτατο όριο τα 5 εκατ. ευρώ για τις πωλήσεις ροδάκινου έβαλε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ως κριτήριο αναγνώρισης των ομάδων παραγωγών που δραστηριοποιούνται σε αυτό τον τομέα. Το προηγούμενο όριο ήταν τα 3 εκατ. ευρώ, οπότε μοιραία κάποιες ομάδες θα οδηγηθούν σε συγχώνευση, προκειμένου να υλοποιούν συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.

Προστίθενται και ΟΠ που δραστηριοποιούνται στην καλλιέργεια αβοκάντο, μπανάνας, φραγκοσυκιάς, μάνγκο, λωτού, λίτσι κτλ.
Όπως ορίζει η τροποποιητική απόφαση, που συνυπογράφουν οι υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης,